- Itiner-e rekonstruuje 299 171 km rzymskich dróg w oparciu o zasady naukowe.
- Umożliwia obliczanie tras i czasu pomiędzy starożytnymi miastami na podstawie profili prędkości.
- Zawiera mapę ufności: 2,73% potwierdzonych, 89,8% przypuszczalnych i 7,4% hipotetycznych.
- Skupienie się na Europie i Hiszpanii: kluczowe węzły i nawiązania do obecnych dróg; otwarte dane (.json).
Jeśli kiedykolwiek zastanawiałeś się, ile czasu zajmowała podróż z Lizbony do Rzymu w czasach Trajana, teraz możesz to dokładnie oszacować: Itiner-e działa podobnie jak Google Maps of the Roman Empire , czyli przeglądarka umożliwiająca śledzenie tras na starożytnych drogach i uzyskiwanie czasu podróży na podstawie wykorzystanych środków transportu.
Platforma, której publikacja ukazała się w czasopiśmie „Scientific Data” (Nature), precyzyjnie zdigitalizowała prawie 300 000 kilometrów dróg, wykorzystując źródła historyczne, archeologiczne i topograficzne w połączeniu ze zdjęciami lotniczymi i satelitarnymi. Rezultatem jest interaktywna mapa przeznaczona dla naukowców i ogółu społeczeństwa, szczególnie przydatna w Europie i starożytnej Hispanii.
Czym jest Itiner-e i do czego służy?
Ten internetowy zasób umożliwia użytkownikom konsultowanie tras, szacowanie czasu trwania i wizualizację niezawodności każdego odcinka. Chociaż baza danych jest obszerna, autorzy jasno stawiają sprawę: tylko 2,73% trasy jest potwierdzone archeologicznie, podczas gdy 89,8% jest uznawane za domniemane, a 7,4% za hipotetyczne; dlatego zawiera ona „mapę ufności”, która koloruje regiony w zależności od jakości danych.
System działa z orientacyjnymi profilami prędkości: 2 km/h dla wozu zaprzężonego w woły , 4 km/h pieszo , 4,5 km/h ze zwierzęciem jucznym i 6 km/h dla posłańców konnych . Dzięki tym parametrom można symulować na przykład długą podróż, taką jak z Lizbony do Rzymu , która zajęłaby około 679 godzin pieszo lub 453 godziny konno, lub obliczyć trasę z Rzymu do Aleksandrii, wykorzystując różne środki transportu.
Poza zaspokajaniem ciekawości, narzędzie służy do badania mobilności, gospodarki i administracji w starożytności, a także rozprzestrzeniania się idei i chorób wzdłuż sieci dróg. Co więcej, Itiner-e jest dostępny w otwartym dostępie i publikuje co noc kopie zapasowe w formacie .json do przeglądania i pobierania.
Jak przebudowano sieć drogową
Zespół zastosował trzyetapowy protokół w celu przekształcenia rozproszonych danych w spójny i możliwy do zacytowania zbiór : identyfikacja w klasycznych źródłach, lokalizacja za pomocą zdalnych czujników i ręczna digitalizacja każdego segmentu z precyzją metryczną.
- ID: Znajdują się tam m.in. repozytorium Trasy Antonina i Tablica Peutingera, a także kamienie milowe, kartografia z XIX wieku i raporty archeologiczne.
- Lokalizacja: Analiza zdjęcia lotnicze i satelitarne (w tym misja Corona z lat 60. XX wieku) i nowoczesne mapy topograficzne, które miały zaproponować prawdopodobne trasy.
- Digitalizacja: wektoryzacja w systemach GIS, dostosowywanie nachylenia, długości i naturalne stopnie aby dopasować do rzeczywistej rzeźby terenu.
Powstała baza danych obejmuje 299 171 kilometrów podzielonych na 14 769 połączonych segmentów , rozróżniając drogi główne i drugorzędne oraz korygując stare uproszczenia, które polegały na rysowaniu niemożliwych linii przez pasma górskie, takie jak Pireneje lub Alpy.
Hiszpania i Europa: najważniejsze trasy i przykłady
Na Półwyspie Iberyjskim projekt podkreśla, że wiele starożytnych dróg rzymskich (o łącznej długości około 40 000 km) pokrywa się z obecnymi szlakami transportowymi, od wybrzeża Morza Śródziemnego po Srebrny Szlak (Vía de la Plata). Kluczowe miejsca, takie jak Emerita Augusta (Mérida), Caesaraugusta (Saragossa), Hispalis (Sewilla) i Salmantica (Salamanka), stają się głównymi atrakcjami turystycznymi.
Dobrym przykładem jest szlak Tarraco–Carthago Nova (Tarragona–Cartagena): obecnie podróż samochodem trwa około 5 godzin i 27 minut, ale w II wieku n.e. załadowany wóz potrzebował ponad dziesięciu dni, aby pokonać dystans około 516,9 km, w dużej mierze podążając wzdłuż wybrzeża.
Starożytne Tarraco znajdowało się w strategicznym położeniu na skrzyżowaniu szlaków komunikacyjnych: towary i podróżni mogli stamtąd kontynuować podróż wzdłuż Morza Śródziemnego lub udać się w głąb półwyspu, korzystając z połączeń morskich.
W przypadku podróży długodystansowych model przejezdności dostosowuje prędkość do terenu i wymaganego wysiłku , oferując realistyczne porównania tras. Twórcy już pracują nad uwzględnieniem dróg wodnych i morskich , które były wówczas głównymi arteriami transportowymi.
Kto za tym stoi i jak uzyskać do tego dostęp
Projekt Itiner-e współreżyserowany jest przez Toma Brughmansa, Pau de Soto i Adama Pažouta , przy udziale ponad 30 europejskich instytucji, m.in.: Universitat Autònoma de Barcelona , Uniwersytet w Aarhus, CNRS, Vrije Universiteit Amsterdam czy Uniwersytet w Cambridge, w ramach inicjatyw takich jak MINERVA i Viator-e.
Dostęp jest bezpłatny , a platforma jest pomyślana jako projekt otwarty: każdej nocy generuje zaktualizowany plik .json, zaprasza lokalnych użytkowników do dzielenia się wiedzą i ma ambicje stać się punktem odniesienia dla badań, nauczania i zarządzania terytorialnego w Hiszpanii i reszcie Europy.
Dzięki przejrzystemu podejściu do wiarygodności danych i przyjaznym dla użytkownika funkcjom Itiner-e przenosi rzymską sieć dróg na ekran i pokazuje, w jakim stopniu nasze współczesne drogi nadal podążają śladami, jakie Rzym pozostawił na ziemi.